Tradutor

Amosando publicacións coa etiqueta Anfibios. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta Anfibios. Amosar todas as publicacións

Expedición a Cabañeros

A finales de invierno del 2019 hicimos una escapada 3 amigos para ir a conocer el Parque Nacional de Cabañeros, en Castilla la Mancha, invitados por otro buen amigo de Madrid que tiene esos paisajes como su segunda casa. Nuestra idea era descubrir los diferentes hábitats de la zona y poder ver el mayor número de hérpetos posibles, tendiendo como objetivos principales del viaje la culebra de cogulla (Macroprotodon brevis) y el sapillo moteado (Pelodytes punctatus).

Lo que no sabíamos era que la aventura se iba a convertir en una odisea, llegando al punto de no saber si íbamos a poder volver a Galicia.

El primer día, a una hora para llegar a nuestro destino el coche empieza a fallar hasta que finalmente decidimos dejarlo en el borde de un camino para que una grúa se hiciese cargo de él y que nos venga a buscar nuestro anfitrión Alberto para empezar con el bicheo nocturno.

Una vez todos juntos visitamos varias de las zonas más húmedas de la sierra probando suerte con la salamandra, especie que no tuvimos la suerte de ver, a cambio, vimos un enorme ejemplar de rana verde (Pellophilax perezi) en el borde de un regato.

 Ejemplar adulto de rana verde o rana común.

A la mañana siguiente la grúa se llevó el coche al taller de un pueblo cercano donde nos dicen que va para largo ya que parece grave, como mínimo 2 días sin el coche, menudo palo. 

Intentamos dejar de lado el problema del coche y nos ponemos en marcha en lo que sería el día más intenso y productivo del viaje, recorrimos zonas de grandes lagunas, ríos y regatos en un paisaje salpicado por pinares y grandes bosques de encinas, un paraíso para perdernos y disfrutar de su variada fauna y flora.

A continuación algunas de las especies que vimos:


Hembra de lagarto ocelado (Timon lepidus) en posición defensiva.

Hembra adulta de culebra bastarda (Malpolon mospessulanus) con un precioso patrón de ejemplares más jóvenes.

 Juvenil de sapo corredor (Epidalea calamita) rescatado de una arqueta, el animal llevaba tiempo en la trampa ya que estaba bastante delgado.

Macho de tritón pigmeo (Triturus pygmaeus) en fase terrestre.

 Espectacular ejemplar de mariposa arlequín (Zerynthia rumina) posado mientras se termorregula al sol.


Hábitat de la zona, espacios abiertos de matorral y encinas.

 Juvenil de culebra de escalera con el hábitat de fondo.



Adulto de culebra de cogulla, una de las especies a la que más ganas le teníamos.

 Colorida culebra viperina en su entorno.


Juvenil de sapo común (Bufo spinosus) encontrado poco antes del anochecer.

Al caer la noche tuvimos la suerte de ver algunos anfibios activos, como este ejemplar de sapo de espuelas (Pelobates cultripes).

Adulto de rana de San Antón (Hyla molleri) refrescándose al borde de una charca.

El segundo día la disponibilidad del coche fue mucho menor por lo que nos tuvimos que mover por una zona mucho mas pequeña que el día anterior, visitando hábitats menos variados y por lo tanto viendo menos especies. Fundamentalmente visitamos ruinas y edificios abandonados, además de unas enormes lagunas secas por la falta de lluvias. La temperatura bajó unos grados y el viento soplaba algo fuerte por lo que los animales no se dejaron ver con tanta facilidad, a continuación algunas de las especies que pudimos ver:

Hembra adulta de lagartija colilarga (Psammodromus algirus).

Entre la sierra y la laguna podemos encontrar muchos animales que se van desplazando en busca de alimento y refugio.

 Edificio abandonado en medio de una urbanización de lujo sin acabar donde veríamos varias especies de hérpetos.

Culebra de escalera adulta cerca de una urbanización abandonada.

Siempre hay tiempo para hacer un poco el tonto entre parada y parada, foto de Alberto.

A finales del segundo día nuestro amigo de Madrid, Alberto se tubo que marchar a trabajar y nos quedamos sin coche en un pueblo de Castilla la Mancha llamado El Robledo, con poco más que un bar, el taller y un par de tiendas, no teníamos nada que hacer más que caminar e intentar ver alguna especie más. Durante esos dos días y medio recorrimos los alrededores del pueblo fotografiando lo que nos pareció interesante o por mero aburrimiento ya que la zona estaba bastante degradada y casi todo era un secarral.

Aún así, a base de horas caminando fuimos encontrando cosas tan interesantes como éstas:

 Polilla de la especie Costaconvexa polygrammata muy bien camuflada en un tronco.

Subadulto de culebra de escalera encontrado cerca de un regato.


Orugas de procesionaria en un camino del pueblo.


Ninfa de Empusa pennata, una mantis típica de zonas mediterráneas.

Ejemplar adulto de culebrilla ciega, un reptil de extraño aspecto poco conocido debido a sus hábitos excavadores.


Subadulto de culebra de escalera al borde de un camino.

Macho adulto de lagartija verdosa (Podarcis virescens) en un parque del pueblo.

Después de varios días en el pueblo estando ya bastante desesperados, desde el taller nos dicen que el coche necesita más días de reparación, pero ya no podíamos esperar más, teníamos que volver a Galicia para ir a trabajar, por lo que tras varias horas de llamadas al seguro nos pusieron un taxi que nos llevó a Ciudad Real para después alquilar un coche que nos llevaría de vuelta a casa.

 David pasando el rato en El Robledo, foto de Rafa Vázquez Graña.

Una aventura que acabó en tragedia para el coche de nuestro amigo Rafa, pero que a pesar de todo nos dio la oportunidad de conocer un lugar tan especial como el Parque Nacional de Cabañeros, un sitio lleno de vida al que sin duda volveremos algún día ya que todavía queda mucho por descubrir.


Por último, decir que todas las fotografías que aquí aparecen son hechas por mí salvo que se especifique lo contrario, con el único fin de dar a conocer la geografía, flora y fauna que nos rodea. Si alguien está interesado en utilizar las imágenes, pido que se ponga en contacto conmigo a través del blog debido al tiempo y esfuerzo invertido en su realización.


¡Nos vemos en el monte!

Os nosos anfibios cara a cara: os limpafontes

Nos nosos anfibios cara a cara achegarémonos ao mundo destes pequenos animais, para coñecelos, diferencialos e sobretodo para darlles o valor e respecto que precisan, xa que moitas veces a base de supersticións e crenzas populares xerámonos unha idea equivocada deles (mala sorte, velenosos, perigosos, agresivos...). Son animais completamente inofensivos e só podería causar unha hipotética toxicidade se despois de manipulalos nos tocamos zonas sensibles coma os ollos ou os beizos, xa que se podería sufrir unha pequena irritación.

Gustaríame tamén engadir, que non só resultan inofensivos para o ser humano, senon que ademáis resultan beneficiosos, xa que son notables depredadores, fundamentalmente de insectos e invertebrados, ocupando un importante papel dentro do equilibrio dos ecosistemas.

Nesta sección do blog gustaríame que coñecésemos tódolos anfibios presentes na xeografía galega, pero dende un enfoque diferente, coñecerémolos de preto, a través da macrofotografía dos seus rostros. Así veremos e aprenderemos a diferenciar cada un deles grazar a detalles coma a pel, a forma e cor dos ollos, aspectos da cabeza, etc.

Anteriormente xa falamos dos sapos, das ras e das píntegas polo que esta vez será a quenda dos limpafontes, tal vez o grupo de anfibios menos coñecido, xa que pasan a meirande parte da súa vida na auga. En Galicia contamos con 3 especies diferentes de limpafontes, que tal e como amoso a continuación son:

Triturus marmoratus (limpafontes verde)
Especie común, ben distribuida en Galicia, pel granulada con coloración dorsal verde e manchas negras. Tamaño mediano ou grande (ata 14 cm). Patrón moi variable no deseño das manchas.

Femia afotada dentro da auga nas Gándaras de Budiño (Pontevedra) en febreiro do 2018.

Detalle dun macho afotado na Cañiza (Pontevedra) a finais do 2017.

Lissotriton boscai (limpafontes común)
A especie máis común, presente en todo o territorio, pel granulosa en fase terrestre e lisa en fase acuática. Coloración dorsal gris, parte inferior laranxa con pingas negras. Pequeno tamaño. (ata 8 cm).

Macho en fase terrestres atopado en Ponteareas (Pontevedra).

Exemplar adulto en fase acuática en Vigo (Pontevedra).

Lissotriton helveticus (limpafontes palmado)
Especie menos frecuente e en retroceso, coa pel aveludada en fase terrestre e lisa en fase acuática. Banda escura característica que atravesa o ollo, ventre amarelo ou alaranxado con poucas ou ningunha mancha escura. Pequeno tamaño (ata 7 cm).

Detalle dun macho no que se pode ver a banda escura que atravesa o ollo.

Nesta fotografía pódense apreciar as palmeaduras nas patas anteriores. 

Máis adiante centrareime en cada especie de anfibio a nivel individual, adicándolle unha entrada a cada unha das especies que temos en Galicia, para coñecer mellor as súas características individuais, comportamento, hábitat...

Por último dicir que tódalas fotos que aquí aparecen son feitas por min, có único fin de dar a coñecer a nosa fauna e flora, polo que agradecería a súa difusión, se alguén está interesado en utilizar as imaxes, pido que antes se poña en contacto comigo debio o tempo e esforzo invertido na súa realización.

Agardo que despóis deste pequeno resumo coñezamos un pouco mellor estos animais e que entre todos axudemos a súa conservación, vémonos na seguinte entrada!

Bibliografía:
Speybroeck, J., Beukema, W. y Bok, B., (2017), Anfibios y reptiles de España y de Europa. Barcelona, España, Ediciones Omega.
Masó, A. y Pijoan, M., (2011), Anfibios y reptiles de la península ibérica, baleares y canarias. Barcelona, España, Ediciones Omega.

Webgrafía:

www.vertebradosibericos.org
www.sghn.org

Viaje a Bulgaria (3º parte)

Días 7,8 y 9 (el sur de Bulgaria).


En esta última parte de nuestra aventura, decidimos alejarnos de la costa visitando la zona sur del país, manteniéndonos cerca de la frontera con Grecia.

Las lluvias nos dieron un respiro, dando paso al sol y a temperaturas que llegaron a los 22º o 23º de máxima, condiciones que ya nos hacían soñar con víboras a cada paso.

Durante día y medio seguimos el cauce de uno de los ríos más importantes de Bulgaria, el Arda, de aguas rápidas y gran caudal, que esculpía el terreno a su paso, con meandros, grandes acantilados, llanuras y bosques de ribera.

Río Arda en una zona montañosa del sur de Bulgaria

Fue en estos últimos días donde descubrimos la belleza y la hospitalidad de un país virgen, con enormes montañas, robledales, lagunas, lagos, humedales... En el que además de hérpetos pudimos observar una gran biodiversidad, teniendo la suerte de ver alimoches, cigüeñas negras, pelícanos, pechiazules y un largo etcétera de especies que eran nuevas para mí.

En medio de tanto bicho, también tuvimos tiempo para echar alguna que otra siesta disfrutando del sol. Fotografía de Ander Izaguirre.


Disfrutando de una de las últimas especies del viaje, la tortuga mediterránea (Testudo hemanni). Fotografía de Alberto González.

Ya en el último día de bicheo, encontramos un entorno idílico en el que un pequeño río hacía de anfitrión a la mayor concentración de especies hasta el momento, entre las que destacan el sapo de vientre amarillo (Bombina variegata), la tortuga mediterránea (Testudo hermanni) o el tritón punteado (Lissotriton vulgaris). ¡Difícil imaginarnos un lugar mejor para despedirnos de Bulgaria!

 Sapo verde (Bufotes viridis), de fondo, uno de los mejores hábitats del viaje.

Os dejo a continuación algunas fotos de las especies que fuimos encontrando durante los últimos días del viaje:

Lagarto verde oriental juvenil (Lacerta viridis).

Lagarto verde oriental adulto (Lacerta viridis).
  
Sapo de vientre amarillo (Bombina variegata).

 Culebra teselada (Natrix tessellata).

  Culebra teselada (Natrix tessellata).

 Rana verde europea (Pelophylax ridibundus).

 Macho adulto de tritón punteado (Lissotriton vulgaris).


Lagartija de los Balcanes (Podarcis tauricus).

 Lagartija de Erhard (Podarcis erhardii).
  
Tortuga mediterránea (Testudo hermanni).

Y hasta aquí una aventura difícil de olvidar, en la que recorrimos casi por completo un país lleno de contrastes con poco más que una cámara y mucha ilusión. 9 días, 5 amigos, 21 especies de hérpetos y mil aventuras, anécdotas y buenos momentos que espero pronto poder repetir.

Así se quedan nuestros guantes después de la aventura en el este de Europa.

Por último, decir que todas las fotografías que aquí aparecen son hechas por mí salvo que especifique lo contrario, con el único fin de dar a conocer la geografía, flora y fauna que nos rodea, por lo que agradecería su difusión. Si alguien está interesado en utilizar las imágenes, pido que antes se ponga en contacto conmigo a través del blog debido al tiempo y esfuerzo invertido en su realización.

¡Nos vemos en el monte!

Viaje a Bulgaria (2º parte)

Días 4, 5 y 6 (la costa del Mar Negro).


En esta segunda parte del viaje, alcanzamos la costa del país, bañado por las aguas del Mar Negro. Recorrimos esta zona durante tres días, desplazándonos desde el centro hasta prácticamente la frontera con Turquía, al Sur.

Los días seguían siendo nublados y con bastante lluvia, pero las temperaturas nos dieron un pequeño respiro, ascendiendo hasta una máxima de 15 grados, por lo que la probabilidad de encontrar hérpetos subía considerablemente.


Así de bien posaban nuestros modelos, fotografía de Alberto González.

Fueron días de mucha actividad, visitando ciudades importantes como Burgás, donde encontramos nuestros primeros ejemplares de Lagarto de Cristal (Pseudopus apodus), el lagarto más grande de Europa, todo un espectáculo.

Posando con dos machos adultos de Lagarto de Cristal.

También nos alejamos de las grandes ciudades para recorrer los kilómetros y kilómetros de dunas y humedales que rodean la costa, con ecosistemas muy bien conservados, algo imposible de ver en la Península debido a la masificación de estos lugares. En estas zonas costeras pudimos encontrar prácticamente todos los anfibios posibles por área de distribución.

Grandes arenales de la zona, hábitats ideales para anfibios como el Sapo de espuelas oriental (Pelobates Syriacus).

También visitamos pequeñas poblaciones costeras que en los últimos años crecieron de manera considerable debido al turismo de playa, pero que fuera de la época de verano parecen pueblos fantasma, con la mayor parte de las urbanizaciones y hoteles vacíos.

Urbanizaciones en primera línea de playa sin inquilinos y semiabandonadas como se puede apreciar viendo el estado de la piscina.

Enormes hoteles donde pasamos una noche especialmente lluviosa y en el que éramos los únicos huéspedes.

Os dejo a continuación algunas fotos de las especies que fuimos encontrando en las zonas costeras, todo un espectáculo de formas, colores y estrategias de adaptación al medio:

 Ranita de San Antón Europea (Hyla orientalis).

Ranita de San Antón Europea (Hyla orientalis) de coloración marrón.

Juvenil de sapo de espuelas oriental (Pelobates syriacus).

 Sapo de espuelas oriental (Pelobates syriacus) semienterrado en la arena.

 Sapo de vientre de fuego (Bombina bombina).

 Macho adulto de Tritón crestado de Burech (Triturus ivanbureschi).

 Hembra en fase terrestre de Tritón crestado de Burech (Triturus ivanbureschi).

 Sapo común (Bufo bufo).

Salamandra común (Salamandra s. var. salamandra).

 Lagarto de Cristal (Pseudopus apodus) en su entorno.

Detalle del Lagarto de Cristal (Pseudopus apodus).

Por último, decir que todas las fotografías que aquí aparecen son hechas por mí salvo que especifique lo contrario, con el único fin de dar a conocer la geografía, flora y fauna que nos rodea, por lo que agradecería su difusión. Si alguien está interesado en utilizar las imágenes, pido que antes se ponga en contacto conmigo a través del blog debido al tiempo y esfuerzo invertido en su realización.

En breves la 3º y última parte de nuestra aventura, ¡Las zonas montañosas del sur de Bulgaria!